Waw magazine

Waw magazine

Menu

Lutgardis waakt …

Bijna zes eeuwen lang leefde er in de abdij van Aywiers, in Couture-St-Germain, een communiteit van cisterciënzerzusters die hun eigen brouwerij hadden. In 2017 bracht die legendarische plaats de van bier bezeten broers Augustin en Victor Limauge op het idee van een gedurfd ondernemersproject met historische allures.

 

Augustin studeerde voor handelsingenieur en verbleef daarna enige tijd in China en in de Verenigde Staten, terwijl Victor marketing en bedrijfsbeheer studeerde, gevolgd door een jaar in Engeland. De broers, die behoren tot de vijfde generatie van de Limauge-familie, dewelke eigenaar is van de gebouwen van de abdijsite van Aywiers en zeer gehecht is aan die plek te Lasne, beslissen er een project op te starten.

“De abdij, die uit 1215 stamt en in 1794 gedeeltelijk werd verwoest tijdens de Franse Revolutie, heeft geen kerk en geen klooster meer”, leggen ze uit. “Maar zodra je de grote toegangspoort binnengaat, zie je aan de rechterkant een gebouw waarin de vroegere brouwerij was ondergebracht. Bijna 600 jaar lang brouwden de cisterciënzerzusters er bier voor hun eigen consumptie, en verkochten er ook hun overproductie. In die tijd was het, dankzij de aseptische eigenschappen ervan, minder gevaarlijk bier te drinken dan water uit de rivier, ook al scheen dat van Aywiers goed te zijn voor de gezondheid.”

Een blond, een wit, een amberkleurig en een biologisch bier

Om de geschiedenis van de abdij weer tot leven te wekken, bestudeerden Augustin en Victor, die al amateurbrouwers waren, de Belgische markt. Ze besloten de eertijdse recepten, die weinig alcohol bevatten, niet te gebruiken, maar veeleer moderne bieren te creëren. In 2017 beginnen ze hun avontuur met de ‘Lutgarde blonde’, als verwijzing naar de meest bekende zuster van de abdij. “Ons eerste bier was licht gehopt en verfrissend. Met twee hopsoorten – Mosaic en witte Hallertau – worden de bloemen en fruittoetsen versterkt dankzij de ‘dry hopping’ of ruwe hopping. We hebben het bier uitgebracht naar aanleiding van het Feest van de Planten en de Tuin van Aywiers, dat onze moeder elk jaar organiseerde. Daarna hebben we het witbier met natuurlijke cactusextracten gemaakt. Met zijn verfijnde citroentoets en een nasmaak van appel, is het een zeer dorstlessend bier. De IPA is dan weer een amberkleurig bier met een mooi evenwicht tussen bitterheid en de smaak van citrusvruchten. De aroma’s van exotisch fruit maken er een bijzonder bier van, met een alcoholgehalte van 6,5°. Onze drie bieren werden bekroond tijdens de European Beer Challenge 2020.”

Dat succes en die medailles (goud, dubbel goud en zilver) zijn beide broers niet naar het hoofd gestegen want ze blijven ondernemen. “Ons nieuwste bier is een pils, een gewaarborgd biologisch bier van hoge gisting met 5 % alcohol, dat we hebben ontworpen voor onze Brusselse bar.” ‘Chez Lutgarde’, aan het Sint-Katelijneplein, werd geopend in juli 2020, in volle Coronacrisis. “We hebben in september moeten sluiten, maar we blijven onze bieren verkopen via onze gebruikelijke kanalen.”

Met lokale producten

Vandaag heeft de jonge onderneming een vrij stabiele omzet, ook al werd de groei vertraagd door het sluiten van de horeca. Het duo en zijn drie medewerkers blijven optimistisch. Ze geven de voorkeur aan korte ketens en willen vooral aanwezig zijn op de Belgische markt, meer bepaald in Waals-Brabant, en zich dan ontwikkelen in Wallonië en Brussel. “We hebben sommige bieren in beperkte oplage verkocht en die gingen heel vlot van de hand. Het laatste bevatte honing van de abdijbijen. Het volgende zal gemaakt zijn met het sap van onze beuken en we willen er nog een ander brouwen met water van de abdij of met bloemen, om de dichtstbijzijnde ingrediënten te gebruiken. Op termijn willen we niet enkel onze brouwsels maken, maar – ook al vergt dat veel investeringen – onze eigen brouwerij uitbreiden en hop, mout enz. kweken. En op de site ook een winkeltje voor andere plaatselijke producten openen en zelfs evenementen organiseren om gezellige momenten met onze bieren te delen.”

www.lutgarde.eu

 

Brasserie Lutgarde
Rue de l’Abbaye 14
B-1380 Lasne

+32 (0) 476 60 49 75

De heilige Lutgardis
Op het logo staat een dappere kloosterzuster, zoals de heilige Lutgardis, met de vinger op de lippen als verwijzing naar haar zwijggelofte en met op de achtergrond een ets van de abdij. De heilige Lutgardis (1182-1246), patrones van Vlaanderen, was een christelijke mystica. Toen ze 17 was, zou Christus haar zijn verschenen en haar hebben overtuigd om naar het klooster te gaan. Ze weigerde abdis te worden in Tongeren en besloot naar de abdij van Aywiers te verhuizen om daar in gebed en nederigheid te leven. De heilige Lutgardis mocht haar leven dan wel in stilte en vasten aan Christus hebben gewijd, dat verhinderde haar niet haar dorst te lessen met bier dat door haar goede zorgen was gebrouwen…

VAN BASTENAKEN NAAR BAILLONVILLE

Philippe Minne schijnt zijn weddenschap gewonnen te hebben met zijn verhuis en zijn naamsverandering. Toch is dat maar een begin. De brouwerij prospecteert momenteel in Vlaanderen en Nederland, terwijl er al een groothandelaar werd gevonden voor het noorden van Frankrijk.


Carnavalsreus Trouffet is een legendarische figuur in Bastenaken, waar hij symbool staat voor de trotse, slimme en ietwat geslepen Ardenner. Zijn naam en de legenden die over hem worden verteld, inspireerden Philippe Minne en Philippe Meurisse, die in 2008 hun eerste bier ‘Trouffette’ noemden.

De eerste stamt uit een brouwersfamilie en werkte toen als burgerlijk ingenieur en elektrotechnicus bij de CMI-groep, terwijl de tweede een biologische boerderij uitbaatte en meer afwisseling in zijn producten wilde brengen. In 2008 richtten ze in Vaux-sur-Sûre samen de ‘Brasserie de Bastogne’ op, die in het begin niet meer dan een hobby was voor beide mannen. Na een eerste brouwsel van 120 hectoliter haalde de brouwerij na enkele jaren een volume van 1500 hectoliter. Wegens plaatsgebrek en omdat ze in een landbouwzone lag, waar de activiteit niet mocht worden uitgebreid, moest er een andere plek worden gezocht.

De mannen stopten toen hun samenwerking. Philippe Minne en zijn echtgenote Catherine besloten het bedrijf dichter bij huis te vestigen, namelijk in de industriezone van Baillonville, in Somme-Leuze, in een splinternieuw gebouw dat een investering van anderhalf miljoen euro vergde.

“Het terrein”, zo vertelt Philippe Minne, “hebben we gekocht met de hulp van het Economisch Bureau van de Provincie Namen. Een bevriende architect, die eens iets speciaals wilde doen, heeft het 10,50 are grote gebouw ontworpen. Ook al ontbreken de ogen, toch heeft het gebouw het zeer gestileerde profiel van een everzwijn, ons bedrijfsembleem, dat je op al onze kroonkurken ziet. Zo kunnen we alles samenbrengen op één plek.”


© Marc Vanel

Ongewone bieren

Vijf of zes jaar geleden nam Philippe Minne afscheid van de zware industrie om zich volledig toe te leggen op de brouwerskunst. Zijn echtgenote ging instaan voor het nodige administratief beheer van de vestiging, die ook drie andere personen tewerkstelt. De brouwer experimenteert graag en biedt momenteel een gamma van een twintigtal gepasteuriseerde en ongefilterde bieren aan : “We doen graag iets buitengewoons, meer bepaald door wijngist en eiken vaten te gebruiken van zeer diverse oorsprong (Bourgondië, Pineau des Charentes, Cognac, Sauternes, Porto …), die we, om onze eigenheid te tonen, bewerken met in België zelden gebruikte methodes, zoals de Berlijnse. Voor de gisting op fles van verscheidene bieren gebruiken we ook gist van de Abdij van Orval.”

De brouwerij, die sinds maart 2019 in dat nieuwe gebouw gevestigd is, blijft zich zonder haast ontwikkelen. “In 2019 hebben we hier 2500 hectoliter gebrouwen in partijen van 2500 liter per dag. De ene week brouwen we en de andere bottelen we.”

Liever kwaliteit dan volume

De prijs van de bieren, die worden verkocht in flessen van 33 en 75 centiliter en in vaten voor cafés, schommelt tussen 2 en 4,5 euro. Je vindt ze vooral in drankencentrales en in kleine supermarkten, alsook in buurtwinkels. Daardoor heeft Brouwerij Minne niet geleden onder de sluiting van de horeca tijdens de lockdown. Tot nog toe wordt er weinig geëxporteerd, maar een verkoper prospecteert momenteel in Vlaanderen en Nederland, terwijl er al een belangrijk contract werd gesloten met een groothandelaar in het noorden van Frankrijk.

“Tijdens de eerste golf van het coronavirus, hebben we alles twee maanden lang moeten stilleggen, maar we hebben kunnen standhouden dankzij onze voorraden. Aangezien die aan het einde van de lockdown waren uitgeput, konden we het bedrijf vlug heropstarten. Nu zitten we in de eerste week van het sluiten van de horeca (nvdr : dit interview vond eind oktober plaats) en is het nog te vroeg om ons een idee te vormen.”

En Philippe Minne besluit : “Er ontstaan veel kleine brouwerijen, wat me doet vrezen voor een zekere afschuiming binnen enkele jaren. Wij mikken echter op een productie van 5000 hectoliter binnen vier of vijf jaar. Maar we doen het geleidelijk. We gaan meer voor kwaliteit dan voor hoeveelheid.”

De ‘Super Sanglier’ voert de top 3 aan

“We maken graag speciale bieren”, legt Philippe Minne uit, “zoals de ‘Rouge Ardenne’, een kruidig en ietwat zurig bier met een houttoets, de ‘Purple Ardenne’, een ander zurig en ‘gezouten’ bier met zwarte bessen, en de ‘Vinum’, die 30 % most van Gewurztraminer-druiven uit de Elzas bevat, waaraan we wijngist toevoegen. Al onze etiketten worden gemaakt door onze buurman en vriend Vincent Albert, die professor is aan Sint-Lucas. Hij voegt veel toe aan ons imago.”

Het grote verkoopsucces is de ‘Super Sanglier’, de nieuwkomer van de brouwerij. Dit lichte bier (met slechts 4,5 % alcoholvolume) is sterk geparfumeerd en gehopt ; zowel in de winter als in de zomer loopt het heel vlot binnen. De tweede prijs gaat naar de ‘Belle d’été’, een dubbel witbier dat gebrouwen wordt met tarwe en met de traditionele kruiden (koriander, schillen van citrusvruchten) voor witbier. Op de derde plaats staat de amberkleurige ‘Ardenne Triple’.

Brasserie Minne
Zoning Nord de Baillonville 9 – RN929
B-5377 Somme-Leuze
+32 (0) 475 87 83 66
brasserieminne.be

een regio vol bier en plezier


© Marc Vanel

Enkele maanden geleden werd er een microbrouwerij toegevoegd aan het toeristische en gastronomische aanbod van de familie Boreux in Rochehaut, niet ver van Bouillon. De brouwerij wordt gerund door Arnaud Boreux, die de derde generatie vertegenwoordigt.


De bestemming is erg populair bij fietsers en wandelaars, die voornamelijk uit het noorden van het land komen : het dorp Rochehaut biedt een prachtig 180° uitzicht over het dorp Frahan, in het midden van een lus van de Semois, ooit beroemd om zijn tabaksplantages. Het is een van de mooiste landschappen in Wallonië en is zijn titel zeker waard. Om toeristen te verwelkomen heeft de familie Boreux sinds de jaren vijftig een aanbod ontwikkeld rond de Auberge de Rochehaut, die ondertussen vier restaurants, vier hotels met 70 kamers en tien gîtes omvat, waardoor het mogelijk is om elke week een groot aantal mensen te verwelkomen. Dit alles wordt aangevuld met een dierenpark van 40 hectare dat met een toeristisch treintje kan worden bezocht, een educatieve mini-boerderij, een interactief landbouwmuseum (Agri-Musée), een wijngaard en, sinds oktober 2019, de Brasserie de Rochehaut.

Een project van twee jaar

In werkelijkheid is het veel meer dan een microbrouwerij, het is de totale herinrichting van een deel van de activiteiten van het gezin. Arnaud Boreux geeft meer uitleg : “Samen met mijn ouders hebben we een nieuw bedrijf opgericht, Rochehaut Attractions, dat de brasserie, een nieuw restaurant, de Angus Grill, de speeltuin, het dierenpark en het Agri-Museum omvat. Aanvankelijk wilde ik het dierenpark, een van de belangrijkste delen van de Auberge, overnemen, maar ik had een aanvullende activiteit nodig om het te doen herleven. Nu is de brouwerij de belangrijkste drijvende kracht erachter.”

Het duurde twee jaar om deze tweede activiteitenpool op te zetten. Eén jaar voor de aanbestedingen en één jaar voor de bouw van deze nieuwe uitbreiding. Nogal een prestatie en een eerder gematigde investering in vergelijking met de uiteindelijke realisatie : 2,5 miljoen euro voor het hoofdgebouw (brouwerij en restaurant), de speeltuin en een kinderboerderij, 300 tot 350.000 euro voor de uitrusting van de brouwzaal en 200.000 euro voor de bottel- en fustlijn (het in vaten doen).

De Brasserie de Rochehaut heeft geen geheimen : de brouwzaal is geïntegreerd in het restaurant en iedereen kan er vragen komen stellen.

 
Van de kookpotten naar de kuipen

“Mijn vader had dit project al enkele jaren in gedachten”, legt Arnaud Boreux uit. “Meer dan twintig jaar lang hebben we in Péruwelz de "Cuvée de Rochehaut" laten brouwen door Caulier. Dat bier werd exclusief voor ons gebrouwen, maar we wilden graag een eigen microbrouwerij oprichten. Mijn vader en ik gingen kijken wat er elders werd gedaan en ik was direct geïnteresseerd. De sfeer in microbrouwerijen is echt heel boeiend. Tijdens de opstart van het project heb ik een opleiding tot microbrouwer gevolgd bij IFAPME in Luik waar Jean-Christophe Larsimont, doctor in de biochemie, een cursus gaf. Hij vergezelde me op het terrein om met alles van start te kunnen gaan. Ik had thuis zelf een paar recepten uitgeprobeerd en dankzij zijn kennis werd alles in balans gebracht. Ons bier moet net zo goed, of zelfs beter zijn dan de Cuvée de Rochehaut."

Een vliegende start

De Brasserie de Rochehaut heeft geen geheimen : de brouwzaal is geïntegreerd in het restaurant en iedereen kan er vragen komen stellen. Een traject met vijf etappes maakt het mogelijk om op beide niveaus van het gebouw het hele proces te volgen, van gisting tot botteling.

“Vroeger lieten we 600 hectoliter per jaar produceren. Hier hebben we na negen maanden al de grens van 2000 hl overschreden”, zegt de microbrouwer, die toegeeft dat hij niet had verwacht dat het zo een vaart zou lopen. “Het overgrote deel wordt hier verkocht, maar we zijn in de hele regio aanwezig en zelfs in het nabijgelegen Groothertogdom. Dat is erg motiverend. We gaan niet meteen groeien, maar we zullen eerder een centrifuge aankopen waarmee we twee weken wachttijd in het proces kunnen winnen en de productie kunnen verdubbelen. Dat verandert echter niets aan het bier, we moeten een constante smaak bewaren. Bij wijn worden variaties van de ene naar de andere jaargang getolereerd, maar bij bier niet.”


© Marc Vanel


Het assortiment Rochehaut

• Pilsbier : een fris bier, rijk aan smaak, zeer bloemig.
• Blond bier : laag alcoholgehalte, eenvoudig en doeltreffend met aangename citrusvruchtenaroma's.
• Blonde Tripe : op smaak gebracht met een mengsel van koriander en sinaasappelschil. Kruidig en dorstlessend.
• Amberbier : lichtzoete, krachtige noten van karamel en gekonfijte vruchten.
• Bruin bier : een verleidelijke combinatie van geroosterde granen en kandijsuiker. Verrassende noten van gekonfijte peer, koffie en chocolade. Groot favoriet !
• Rode vruchten : met kersen-, frambozen- en bosbessensap. Alleen in de zomer.
• IPA : een bier van Amerikaanse hop, vrij bitter, met een troebele smaak die doet denken aan witbier, maar met krachtige noten van limoen. Een beetje atypisch.

 

 
 

Brasserie de Rochehaut
Rue du Palis 85
B-6830 Rochehaut
+32 (0) 61 86 03 66

www.rochehaut-attractions.be

Dankzij de ‘Belgo Sapiens Brewers’ kon de stad Nijvel in 2015 weer aanknopen met de traditie van de Aclote-bieren. Het bijzondere aan deze brouwerij is, dat ze gekozen heeft voor blikjes! Behalve dan voor het Cheval Godet-bier, haar nieuwe gamma dat naar de plaatselijke folklore verwijst.

 

Brouwerij-ingenieur Damien Demunter begon zijn beroepsloopbaan door een verblijf van drie jaar in Canada, waar hij Les Trois Brasseurs, een netwerk van zevenentwintig microbrouwerijen-restaurants heeft opgezet en uitgebouwd. Het gaat om een Frans brouwerijconcept van noordelijke oorsprong.

Terug in Europa, richt Damien in 2015, samen met verscheidene vennoten, de brouwerij ‘Belgo Sapiens’ op, die hij in Nijvel vestigt. “We zochten een gemeente zonder brouwerijen – de vroegere brouwerij Duvieusart sloot immers haar deuren in 1956, nvdr – en deze in logistiek opzicht zeer goed gelegen stad stond heel positief tegenover onze komst. Alles ging bijzonder vlug. Op 27 augustus werd het eerste brouwsel in de handel gebracht. Later kwamen er bestellingen uit Frankrijk, Italië, Spanje en zelfs uit Hong Kong!”

Speciaal aan de bieren is dat ze – behalve enkele onvermijdelijke flessen van 330 ml en 750 ml – in blikjes worden verpakt! Puristen en vooruitstrevenden ruziën daarover, net zoals de voorstanders van stoppen van kunststof of van kurk voor wijn. “Blikjes zijn geen verpakking meer voor ‘low cost’-bieren”,meent Damien. “Ze bieden veel voordelen: gemakkelijk te vervoeren en te gebruiken tijdens festivals en op het strand, onbreekbaar en licht, ze beschermen tegen licht en koelen vlugger af. Bovendien hebben blikjes een groter communicatieoppervlakte.”

Vandaag brouwen Damien Demunter en zijn vennoot Mathieu Lainé bieren voor een reeks merkenproducenten en ‑verdelers, waardoor ze amper aan hun eigen productie toekomen. Hun creaties kennen zoveel succes, dat brouwerij Belgo Sapiens werd uitgekozen door de jonge sterrenchef Dimitri Marit, die op vraag van Brussels Airlines zes menu’s ontwierp voor de Business Class van de intercontinentale vluchten naar Afrika en Noord-Amerika.

“We moeten er echter rekening mee houden dat de Belgische markt verzadigd is en wordt afgegrendeld door de verdelers en hun fameuze brouwerijcontracten. De meeste cafés zijn in handen van de grote brouwerijgroepen, wat een rem zet op onze ontwikkeling op de binnenlandse markt. We zijn dus wel genoodzaakt om aan export te doen. Gelukkig is ons Belgisch imago een flinke troef.” Vooral in Canada, een land dat Damien goed kent:“We werken er samen met een brouwerij uit Sainte Hyacinthe, de ‘Brasserie du monde’. We willen toegang krijgen tot de markt van kerstbieren, maar dan met een originele creatie die echt het verschil zal maken inzake concept en inkomsten.”

 www.belgosapiens.be

De Belgo Sapiens-familie

Toen Damien en zijn vrienden bier begonnen te brouwen, hebben ze heel vlug een breed gamma opgezet, dat een licht bier (de Polarius), een amberkleurig (de Colonel Arch), een witbier (de Blanche de Thines) en een Porter (la P’tit Granit) omvat. Naast gerstmout, wordt voor elk bier een andere graansoort gebruikt…

• De Polarius (5%) is een lichte pils met maïs en met de aroma’s van Carablond©-mout en van fijne en aromatische Duitse hopssoorten uit de streek van Hallertau.

• De Colonel Arch (6%) is een amberkleurig bier dat gedragen wordt door gemoute rogge. Het wordt aangevuld met Amerikaanse hop die er licht gekruide aroma’s van citrusvruchten aan toevoegt. De Centennial-hop geeft aan dit uitgesproken bittere bier aroma’s van citrusvruchten, bloemen en tropisch fruit.

• De Blanche de Thines (4,8%), die genoemd is naar een dorp van Nijvel, is een witbier zonder citrusvruchten, maar met spelt en tarwe met curaçao en koriander. De aroma’s van citrusvruchten komen van de hop en de gember.

• De P’tit Granit (4,9%) is een stevig Porter-bier met haver, mout en een vleugje koffiesmaak. Voor wie de biersoort niet kent: de Porter was het bier van de dragers van zakken koffie in het Victoriastation in Londen. Het verving de lunchpauze want het kon worden gedronken terwijl men de zakken met koffiebonen loste!

En de Cheval Godet is een tripel in volle galop!

In september 2017 brachten de Belgo Sapiens Brewers een nieuw gamma uit, namelijk de Cheval Godet. Een nieuwkomer die volledig past in de Aclote-folklore, aangezien hij de naam draagt van een paard dat deel uitmaakt van het dierenpark van de reuzen van Nijvel. Er werden verschillende versies van gemaakt, die allemaal in flessen van 33 cl worden gebotteld.

 

• In de Cheval Godet Triple (8,1%) is het... de haver die overheerst. Het bier wordt gebrouwen met drie graansoorten, vier moutsoorten, bruine suiker en vier hopsoorten. Het wordt voorzien van rauwe Polaris-hop, die symbool staat voor de brouwerij.

• De Cheval Godet Double (6,7%) wordt gebrouwen met gedroogde en gebrande moutsoorten, met bruine suiker en met vier hopsoorten. Het toevoegen van rauwe aromatische Mosaic-hop geeft er zachte toetsen van exotisch fruit aan.

• De Cheval Godet Blanche (5,2%) wordt gebrouwen met een goede verhouding van tarwe en spelt. Het bier wordt gearomatiseerd met hopsoorten die naar citrusvruchten en gember smaken.

• De Cheval Godet Solarius wordt gebrouwen in samenwerking met het ‘Domaine viticole du Chapitre’ in Baulers (ten noorden van Nijvel). Het is een mengsel van graanmost (2/3) die gearomatiseerd wordt met Polaris-hop en met (1/3) most van Solaris-druiven, een witte druivensoort van Duitse oorsprong, net zoals... de Polaris.

www.belgosapiens.be

 

  • /

“Brasse & Vous” is een authentieke ambachtelijke brouwerij die in het centrum van het Land van Luik gelegen is en waar bieren van uiteenlopende aard maar met een uitgesproken karakter worden gebrouwen. De sterproducten van het huis zijn de Legia en de Esperluette! Welkom in het beroezende rijk van Bruno en Lucky.

Bruno Bonacchelli is burgerlijk ingenieur scheikunde en biotechnoloog van opleiding. Gedurende bijna twintig jaar werkte hij bij de firma Meura, die gespecialiseerd is in het ontwerpen en bouwen van brouwzalen. Tijdens die loopbaan bezocht hij haast alle landen ter wereld waar bier wordt gebrouwen.

Lucky De Bruyn is een bekende figuur in de horecawereld en bij de Luikse feestvierders. Gedurende meer dan dertig jaar zorgde hij voor het oprichten, omvormen en zelfs ondersteboven halen van drankgelegenheden in Luik zelf en daarbuiten. Hij wilde Luik begiftigen met authentieke lokale bieren.

Enerzijds traditie en technologie, anderzijds lokale en authentieke waarden. Beide mannen moesten elkaar wel ontmoeten en gaan samenwerken. Zo hebben Lucky en Bruno in 2014 hun krachten, ervaring en passie gebundeld om in Rocourt de artisanale brouwerij “Brasse & Vous” op te richten, waar nu een tiental biersoorten worden geproduceerd.

De Legia blonde is een licht bier dat door infusie wordt gebrouwen en één enkele gisting kent (bier op vat) of een lichte secundaire gisting (bier op fles). Eén enkele moutsoort, één enkel hoptype en veel passie voor dit “gemakkelijk te drinken” bier, zonder kunstgrepen en voor het plezier. Het heeft een ouderwets aroma met een prettige feestsmaak (en een alcoholgehalte van 5,5 %).

De Legia saison is een van de recentste bieren. Het bevat weinig alcohol maar heeft een uitgesproken hopsmaak. Een bier dat de zintuigen op scherp zet en bedoeld is om boerenknechten wat verfrissing te brengen tijdens de oogst. “Seizoensbieren” dienden traditioneel om de arbeiders hun dorst wat te lessen in de oogsttijd. Daarom is dit bier fris en bevat het weinig alcohol (een alcoholgehalte van slechts 5 %).

De Legia cassis-menthe is het resultaat van lang nadenken over wat een gefruit bier eigenlijk moet bieden: een mengeling van zachtheid en frisheid. Dit lichte bier met zijn duidelijk verschillende weerkaatsingen brengt zon in de harten en de glazen. De discrete muntsmaak geeft er de nodige lichtheid aan (een alcoholgehalte van 3,5 %).

De Esperluette blonde is een bier met een zeer rijk karakter dat te danken is aan een subtiel mengsel van heldere moutsoorten en aromatische hoptypes, zonder welke andere kunstgrepen ook. Een rijk en bloemrijk bier dat gebrouwen wordt volgens de beste traditionele regels. Een lichte gisting op fles zorgt voor een zeer zachte afwerking in de geest van de “tripelbieren” (een alcoholgehalte van 7 %).

De Esperluette ambrée heeft een warme kleur en aroma. De Vurige Stede inspireerde de roodachtige kleur ervan en ook het stevige en gevoelige karakter. Het is het resultaat van een subtiel mengsel van heldere en gekleurde mouttypes en verscheidene aromatische hopsoorten. Dankzij het lage alcoholgehalte van 6,5 % kan men er onbevreesd van genieten.

De Esperluette Gla-Gla is het winterbier van de brouwerij. Het komt uit een exclusief brouwsel voor het jaareinde. Dit donkere en aangename bier zal het hart verwarmen. Het is licht gekruid met een snuifje oosterse peper die er een fijne smaak aan geeft. Dit frisse, zachte en licht geparfumeerde bier is een beetje bitter, maar heeft een uitgesproken karakter (en een alcoholgehalte van 7,5 %).

“Les 4 Saisons de Liège” zijn “biologische” bieren die sinds april 2018 worden gebrouwen. Hun verschillen schuilen in de gebruikte gistsoorten. Zo is er de “Sighild-L’hivernale” (rijker en warmer), de “Capucine-La printanière” (complexer en wild), de “Alissa-L’estivale” (die beter de dorst lest) en de “Oriane-L’automnale” (die meer gekruid is). Het zijn lichte en verfrissende bieren.

Liefhebbers kunnen deze pareltjes ontdekken in de brouwerij zelf en in de Refter van de Brouwerij, waar ook enkele gerechten op basis van de Legia en de Esperluette worden bereid. De bieren zijn eveneens verkrijgbaar in restaurants, bij voortverkopers en in veel theaterzalen uit de streek (de lijst vindt u op de site van de brouwerij).

Momenteel is “Brasse & Vous” nog in Rocourt gevestigd, maar de brouwerij zal zeer binnenkort verhuizen naar het gebouw van de vroegere Grote Post, waar ze 600 m² in beslag zal nemen. Daar zal ook een bar zijn, alsmede nieuwe kuipen om de productie op te drijven tot 2.000 hl/jaar en zo nodig zelfs meer!

De Grote Post van Luik wordt binnenkort gerenoveerd

Omstreeks 1890 werden de gebouwen (hotels en cafés) op de hoek van de rue de la Régence en de quai sur Meuse gesloopt. In mei 1896 begon men een indrukwekkend Postgebouw op te trekken volgens de plannen van architect Edmond Jamar. Wegens de uitbreiding van de postdiensten was zulk een groot gebouw immers nodig. Voor het nieuwe gebouw in neogotisch stijl werden nieuwe technieken gebruikt, meer bepaald metaal voor de interne structuren. Het gebouw werd ondersteund door zuilen met kapiteel en met daar bovenop een elegant achthoekig en van een piek voorzien torentje, alsook met standbeelden die de beroepen uitbeeldden.

Het Postgebouw werd eind 1901 ingewijd. Het was de trots van Luik en van de Maasoevers. Het avontuur duurt een eeuw. In 2002 werd het voor zijn goede diensten bedankt, buiten dienst gesteld en beschermd. Na verscheidene verwikkelingen en reconversieplannen vatte Meusinvest een groot renovatieproject aan. “We willen in de Grote Post de ontwikkeling van het digitale en het creatieve district voortzetten, dat op de place Saint-Etienne,de creatieve hub van Luik werd begonnen”, aldus Gaëtan Servais, de algemeen directeur van Meusinvest. “Op termijn zal er zo meer dan 8.000 vierkante meter ter beschikking worden gesteld voor eender welk creatief en innoverend ecosysteem.”

Het tijdschema voor de duur van de werken bedraagt twee jaar. Maar doordat heel het project in verscheidene fasen is onderverdeeld, zou “Brasse & Vous” reeds aan het einde van dit jaar zijn intrek kunnen nemen op de benedenverdieping.

 

 

BRASSE & VOUS

Rue d’Alleur 27C

B-4000 Liège (Rocourt)

+32 (0) 4 384 84 78

EEN SMELTKROES VAN IDEEËN

Goed verborgen in een plooi van een vallei in de Luikse Ardennen, ligt, afgezonderd van de weg naar Werbomont, in de kromming van een krappe bocht, een klein landhuis genesteld aan de voet van een beboste steile helling. Dit is de thuisbasis van Misery Beer Co, een nieuwe brouwerij die barst van ideeën.

 


Het team van de brouwerij Misery.

Het is daar, in de gemeente Aywaille, in Harzée, dat Samia Patsalides en Rémy Perée hun miserie kwamen verbergen. Hun landhuis heeft zijn authentieke, historische karakter behouden. Het oorspronkelijke gebouw was kleiner en werd in het midden van de 19e eeuw vergroot om een kuuroord te worden. Dankzij een bron kon men er van de heilzame werking van het water komen genieten. Vandaag wordt er bier geschonken. Aan de muur van één van de kamers herinneren enkele foto's eraan dat het Amerikaanse leger hier halt hield tijdens de Slag om de Ardennen. En vóór de Geallieerden er zich vestigden, gebruikte het Duitse leger het gebouw als zijn telecommunicatiecentrum.

Geïnspireerd door Stephen King

Samia en Rémy hebben er een originele brouwerij van gemaakt. De inwoners uit de streek en fijnproevers komen van ver om er voor een paar centen een collectie bieren te vinden die geïnspireerd is op de fusie van Angelsaksische invloeden en Belgische tradities. De brouwerij ligt in het beschermde Bru-watergebied, maar krijgt haar water uit het waterleidingnet van Spa ! Een ijzerhoudend water dat vóór het brouwen moet worden klaargemaakt. Bier maken met bronwater blijft een voorrecht dat gedeeld wordt door enkele micro-brouwerijen in het oosten van Wallonië (de Lienne, de Lupulus, de Chouffe …).

In feite werd de naam Misery gekozen als verwijzing naar de gelijknamige roman van de succesvolle Amerikaanse schrijver Stephen King. Maar het is ook de staat waarin dit project begonnen is … Het Misery brouwerijteam. Samia en Remy werken al zeven jaar aan de site en nu pas wordt alles in gereedheid gebracht om te “bestaan” te midden van een gezondheidscrisis. Het noodlot slaat werkelijk toe, en dat is geen grapje.

Het eerste brouwsel werd in juni 2020 gemaakt. Daaruit zijn tijdens de gezondheidscrisis dertien bieren in blik ontstaan.


Een Noord-Amerikaanse tocht

Om de grillen van het lot te trotseren, heeft Rémy, brouwer van beroep, solide referenties. Hij keerde terug naar België, nadat hij door heel Noord-Amerika gereisd had, voornamelijk door Vermont en Quebec (in Montréal en de Gaspé), om zijn vakkennis te perfectioneren. “Het was in Quebec dat ik echt leerde hoe ik het water moest bereiden voordat ik een brouwsel maakte, ” zegt hij. Een verrassend parcours ? De uitleg is eigenlijk simpel. De kunst van het brouwen werd door de Europeanen ingevoerd, en dwong tot een vruchtbare kruising, die de brouwers van het oude continent versteld deed staan. Europa heeft zich pas laat door deze creativiteit laten inspireren want de brouwtradities zijn om redenen van cultureel en commercieel erfgoed te gesloten. Vandaag is de cirkel rond. De terugkeer naar het historische grondgebied van de brouwkunst kan het concept alleen maar versterken. De waarde van dat imago werd versterkt met de oprichting van een brouwerij, opgericht door een Belg in Fort Collins, ten noorden van Denver, Colorado. Hij koos de naam New Belgium Brewing Company. De waarde van de bekendheid van de Belgische brouwkunst wordt erkend tot op het punt dat het een commercieel label wordt. Het is miljoenen dollars waard in communicatie en marketing.


De brouwerij ligt in het beschermde Bru-watergebied, maar krijgt haar water uit het waterleidingnet van Spa !

Een Ardense bar met een internationale visie

Het principe van de micro-brouwerijen die in de jaren '90 in Noord-Amerika bedacht werden, omvat vaak een degustatiebar, of zelfs een speciale taverne, zoals die overal te vinden is in de dorpen en steden in Franken, of in Keulen en Düsseldorf. Die dynamiek heeft aanleiding gegeven tot een wedijver in de historische bakermat van de brouwkunst (België, Noord-Frankrijk, Rijnland, Franken en Bohemen). De brouwerij Misery heeft dit model ook overgenomen want haar bieren kunnen worden gedronken in de bar die in het landhuis is ingericht.

Samia benadrukt het familiale karakter van hun onderneming. “Wij wonen op de eerste verdieping van het landhuis, wat een bijzondere sfeer geeft aan deze brouwerij. De crisis is uiteindelijk heilzaam gebleken. Wij leerden snel onafhankelijk te zijn en een zekere commerciële autonomie te verwerven.” Ze voegt er nog het volgende aan toe : “Omdat ik in Californië ben opgegroeid, is het voor mij een stuk comfortabeler om in het Engels te communiceren. Daardoor hoeven wij niet vast te houden aan een exclusief regionaal of nationaal cliënteel.” Sinds 2017 wordt er op sociale netwerken in het Engels en Frans gecommuniceerd. En 50 % van onze klanten is Nederlandstalig. Deze liefhebbers zijn ontvankelijker voor Angelsaksische bieren.

Er zijn ook bieren in beperkte oplage, geïnspireerd door het seizoen en bosproducten, en bieren gebrouwen volgens de stemming van de brouwer.


Op vat gerijpte bieren

Het eerste brouwsel werd in juni 2020 gemaakt. Daaruit zijn tijdens de gezondheidscrisis dertien bieren in blik ontstaan. Maar het ontwikkelingsplan is een op de Angelsaksische traditie geïnspireerd gamma, dat hoofdzakelijk op vat wordt gerijpt en af en toe in blikjes wordt aangeboden. Dit zijn bieren die snel geconsumeerd moeten worden.

Maar de parels van brouwerij Misery zijn de bieren die gerijpt zijn in eiken vaten van witte wijn uit Bordeaux of in Amerikaanse eiken vaten waarin Bourbon of Cognac werd bewaard. Zo wordt 15 tot 20 % van de productie aangeboden in flessen met een muselet.

Momenteel bedraagt de productie 500 hectoliter per jaar. Het gamma bieren omvat IPA's, stouts, op vat (van eikenhout) gerijpte bieren, pale ales en meer. Er zijn ook bieren in beperkte oplage, geïnspireerd door het seizoen en bosproducten, en bieren gebrouwen volgens de stemming van de brouwer. Een unieke versie van de Imperial Stout wordt zes maanden gerijpt in eiken vaten die eerst Bourbon en dan Cognac bevatten !

Een brouwerij rijk aan creativiteit, projecten en internationale ontwikkelingsmogelijkheden ? Zoek niet verder ! U vindt deze brouwerij in Harzée, in een klein landhuis, een oord van miserie …

Misery Beer Co

Pouhon 22
B-4920 Harzé
+32 (0) 498 59 10 48

www.miserybeerco.be

‘Gezondheid’ !

Energierijk bier dat goed is voor het lichaam en de gezondheid? Dat is het streven van Daniël Lessire, die sinds een vijftiental jaar al een mooi gamma 

 


© MilleVertus

Daniël Lessire, die meer dan twintig jaar ‘trader’ was bij een Luxemburgse bank, valt in 2003 zonder werk. Van die gelegenheid maakt hij gebruik om een jaar later een microbrouwerij op te starten in zijn thuisdorp Toernich, niet ver van Aarlen. Eerst in zijn garage, dan in een bijgebouw en daarna in een pakhuis dat hij huurt om zijn activiteit verder te ontplooien. Groeien of investeren ? Onze ondernemer kiest natuurlijk voor het tweede en verhuist in 2011 naar Breuvanne, een dertigtal kilometer verder.

De MilleVertus-brouwerij, die daar kan beschikken over een terrein van twee hectare, vervijfvoudigt haar productie. En ze blijft maar groeien. Haar basisgamma bestaat (dan) uit drie klassiekers : ‘La Mère Vertus’, een gouden tripel, ‘La Bella Mère’, licht bier met meer hop, en ‘La Douce Vertus’, een mouthoudend bruin bier. Vandaag produceert de brouwerij maar liefst dertien bieren (zie kaderstuk).

Voor ieder wat wils

“Het speciale bij mij”, legt Daniël Lessire uit, “is dat ik een gamma aanbied voor elke smaak, met alle kleuren en met ieder alcoholgehalte. Ik sta open voor elk voorstel. Geregeld krijg ik bezoek van Belgische, Italiaanse en Franse brouwers met speciale aanvragen. Ik zoek altijd iets origineels, zoals met dit bier op basis van tiare, een bloem uit Tahiti.”

Met haar twaalftal bieren draait brouwerij ‘MilleVertus’ heel goed en ze telt, naast Daniël en zijn (halftijds werkende) echtgenote Jocelyne, twee personen voor de productie en twee voor de verkoop. De bieren worden hoofdzakelijk verkocht in België (bijna 80 verkooppunten), maar ook in de buurlanden : Nederland, Frankrijk en het Groothertogdom. “Enkele jaren geleden had ik ook afzet in China”, zegt Daniel. “Wegens de milieu-impact heb ik die markt een beetje laten vallen, maar aangezien Azië vlugger uit de lockdown zal komen dan Europa, zie ik daar kansen. We hebben trouwens zopas een eerste pallet naar Taiwan gestuurd.”

“ Het speciale bij mij is dat ik een gamma aanbied voor elke smaak, met alle kleuren en met ieder alcoholgehalte. ”


Duizend planten en mineralen

Er worden grote projecten uitgevoerd bij Mille Vertus. Om te beginnen een bierbloem die wordt gestookt door Etienne Bouillon (Lambicool-Belgian Owl). Die graanalcohol is momenteel gelagerd op een vat dat oorspronkelijk Barolo (een beroemde Italiaanse wijn) bevatte en nadien gedurende een jaar de ‘Papesse’ (11 % alcohol), zodat het doordrongen is van aroma’s van portowijn en van een specifieke finesse. We zullen echter tot 2023 moeten wachten om er van te kunnen proeven zoals van een goede whisky …

Een ander groot project van Daniël Lessire is het afronden van het onderzoek waarmee hij al meer dan vijftien jaar bezig is, namelijk het maken van een MilleVertus met … duizend kwaliteiten. “Het is de bedoeling zich naar lichaam en gezondheid te kunnen verwennen. Hop heeft op zichzelf al antiseptische kwaliteiten, maar ik zou dat nieuwe bier ook de energie willen meegeven, die schuilt in planten en mineralen, om dankzij de typische eigenschappen van elk element te komen tot een energie-uitwisseling. Ik heb verscheidene opleidingen op energiegebied gevolgd en word sterk geboeid door het werk van Masaru Emoto, een Japanner die bekend staat voor zijn theorieën over de invloed van het denken en de emoties op de structuur van water.”

Het principe is bekend in de wereld van de kinesiologie en het lijkt een beetje op dat van de homeopathie. Het valt echter moeilijk uit te leggen aan leken, vooral omdat sommige principes ‘geheim’ worden gehouden. Het zal dus nog een beetje wachten zijn om de energiekwaliteiten te leren kennen van wat terecht de ‘MilleVertus’ heet.

HET GAMMA

• La Mère Vertus – 9 % vol. alc.: Gouden tripel, zuiver mout. Een van de eerste gebrouwen bieren.
• Poivrote – 7 %: Licht met zwarte peper, tegelijk zacht en krachtig.
• IPA Pot'âme – 6 %: Indian Pale Ale, verbluffende citrusgeur en smaak.
• Mac Vertus – 4,8 % Belgian British Style Stout. Belgische versie van een beroemd Iers bier. Bitter en licht.
• La Petite Vertus – 4,7 %: Mouthoudend roodbruin bier. Laag alcoholgehalte, sterk karakter en smaak.
• La Bella Mère – 6,5 %: Goudkleurig en gehopt.
• 421 – 4,21 %: Speltbier met hoofdzakelijk Pale Ale-malt en citrussmaak
• La Fumette – 6,5 %: Gerookt amberkleurig bier. Ideaal bij zuurkool en fijne vleeswaren.
• Augure – 7 %: Amberkleurig met honing en middeleeuwse kruiden.
• Papesse – 11 %: Krachtige bruine quadrupel. Het sterkste bier uit de het gamma.
• La Douce Vertus – 7 % : Mouthoudend, licht gerookt bruin bier. Stevig en gul.
• La Vertus Ose – 6 %: Licht speltbier.
• Blanchette – 5 %: Wit lemonbier met kruiden, om berijpt op te dienen.


Brasserie MilleVertus
Chemin de l’Eau Vive 3
B-6730 Breuvanne

+32 (0) 63 22 34 97

www.millevertus.be

traditioneel en modern

De familie Friart, waarvan de vijfde generatie al is aangetreden, baat brouwerij St-Feuillien in Le Rœulx uit sinds 1873. Deze laatste vormt een stuk geschiedenis van de streek en zet de traditie ervan voort.


De Ierse monnik Pholian (die later Feuillien werd genoemd) stak in de 7e eeuw het Kanaal over om het christendom te verkondigen en vestigde zich eerst in Péronne, in de streek van de Somme, kwam dan naar Nijvel en ten slotte naar Fosses-la-Ville, waar hij een klooster stichtte. In 655 werd hij onthoofd door rovers. Hij kreeg zijn graf in Le Rœulx, op de plaats waar 470 jaar later een abdij zou worden opgericht en, nog eens 750 jaar later, een brouwerij die de naam van die befaamde monnik zou dragen. Dat gegeven is van belang, want daardoor mag die brouwerij, net zoals vijf andere Waalse brouwerijen, het label “Erkend Belgisch abdijbier” dragen, dat in de jaren 1990 door de Federatie van Belgische Brouwers werd gecreëerd om in te gaan tegen een zekere in de sector bestaande anarchie.

“De brouwerij St-Feuillien”, vertelt Dominique Friart, die er al twintig jaar de gedelegeerd bestuurster van is, “werd in 1873 opgericht door Stéphanie Friart, mijn overgroottante. Toen waren er twee brouwerijen in Le Rœulx en Stéphanie baatte daar één van uit. Toen ze in 1910 overleed, nam haar neef, die mijn grootvader was, de zaken over, maar ook de tweede – huidige – brouwerij, die in 1894 was gebouwd en toen dus splinternieuw was. Beide vestigingen werden uitgebaat tot aan de Tweede Wereldoorlog. In 1950 erfde mijn vader de onderneming en na diens overlijden in 1982 nam mijn broer de brouwerij over, waar ik in 1988 op mijn beurt ging werken. In 2018 werd vond er een reorganisatie plaats om de familiale structuur en de onafhankelijkheid van de onderneming te versterken door ze een blijvend karakter te geven. Zo stelden we Edwin Dedoncker aan als algemeen directeur. Vandaag is mijn broer voorzitter van de raad van bestuur, ben ik nog steeds gedelegeerd bestuurster en is de ... vijfde generatie aangetreden.”

Een opleiding in de letteren

Hoewel de loopbaan van Dominique Friart logischerwijze past in de familiale opvolging, heeft zij die weg toch niet zelf gekozen. Na een opleiding tot directiesecretaresse en een licentie in de letteren aan de Sorbonne in Parijs, werkte ze als verantwoordelijke uitgeefster bij de Éditions Labor in Brussel en richtte meer bepaald Espace Nord op, een reeks waarin werk van Belgische schrijvers opnieuw werd uitgegeven. “In 1988 ruilde ik de uitgeverswereld in voor de brouwerij, waar mijn broer Benoît al enkele jaren werkte. Dat was de tijd waarin de speciaalbieren een snelle ontwikkeling kenden in België en mooie vooruitzichten boden. Maar het geweldige was, dat ik terugkeerde naar de bron, naar de brouwerij waar we onze kinderjaren hadden doorgebracht en dat ik de familietraditie mee zou voortzetten en werken aan de verdere ontplooiing van de onderneming. Bovendien is bier een mooi, lekker en gezellig product, zoals wijn en chocolade, al kun je dat natuurlijk ook van boeken zeggen.”

Eenvoudig waren de zaken echter niet, want de bierwereld verandert onophoudelijk. Aan het begin van de 20e eeuw waren er 3200 brouwerijen, omstreeks 2010 nog 120 en vandaag toch al terug 340, door de opkomst van de microbrouwerijen. Niet enkel het beroep, maar ook de consumptie is veel veranderd. “Er wordt immers steeds minder bier gedronken in België. Op 30 jaar tijd gingen we van 120 liter per jaar en per persoon, naar de huidige 70 liter per inwoner! Dat is een dramatische terugval, ook al drinken de Belgen nog andere alcoholische dranken. De consumptiewijzen veranderen eveneens: er wordt meer thuis gedronken, dan op café of op restaurant. De preventiecampagnes spelen daarin een rol. Van de twintig cafés die Le Rœulx vroeger telde, schieten er slechts drie over. We moeten diversifiëren, veel verbeelding aan de dag leggen, soepel zijn, de producten evalueren, de trends in het oog houden, ons aanpassen ... en ons beroep altijd in gedachten houden.”

“We moeten diversifiëren, veel verbeelding aan de dag leggen, soepel zijn, de producten evalueren, de trends in het oog houden, ons aanpassen ... en ons beroep altijd in gedachten houden.”


De Grand Cru, ‘het van het’

De brouwerij biedt tegenwoordig drie reeksen producten aan. Vooreerst de abdijbieren van St-Feuillien, met de Blonde (die goed is voor 33% van het bedrijfsvolume), de Brune, de Triple en het Kerstbier, met bovendien een Quadruple die zopas op de markt werd gebracht. Vervolgens zijn er de ‘signatuurproducten’, met de Grand Cru, de Saison, de Belgian Coast IPA en met ook hier een nieuw product, de Five, met een lager alcoholgehalte (slechts 5%) en die bedoeld is voor een jonger publiek. Ten slotte is er het Grisette-gamma, een assortiment biobieren (Blonde, Blanche, Triple en de Grisette Fruits des Bois, die zopas in bioversie uitkwam).

“De St-Feuillien Grand Cru, die in 2011 uitkwam, heeft de brouwerij echt en in stijl bekendheid gegeven buiten onze streek. Het is een heel verfijnd en zuiver product, waarmee we een soort champagne van de bieren hebben gemaakt! De Grand Cru blijft voor mij ‘het van het’, het bier dat het best bij mij past. Maar ik heb het ook erg voor onze nieuwkomer, de Five, die zowat het kleine broertje is van de Grand Cru.”

DE BIERROUTE IN EUROPA IN CIJFERS

Omzet 2018
€ 11.500.000

Jaarproductie 2019
50.000 hl

Investeringen 2005-2018
€ 15.700.000

Werknemers in 2019
32 personen

 

Brasserie Jandrain-Jandrenouille

Alexandre Dumont de Chassart staat aan het hoofd van de Brouwerij Jandrain-Jandrenouille, die al 13 jaar gevestigd is in een oude Waals-Brabantse hoeve. Hij brouwt er zowel zijn eigen bieren, als degene die op maat worden gemaakt voor professionele partners, particulieren, verenigingen of bars. Hij wil met korte ketens werken.

 

De Féculerie-hoeve in Jandrain-Jandrenouille (Orp-Jauche) bestaat al sinds de 14e eeuw en behoorde tot het Hertogdom Brabant. Aanvankelijk omvatte ze één enkel gebouw van silexsteen, maar in de 18e eeuw werd de plaats heraangelegd om een voor de Haspengouw zo typische vierkante hoeve te vormen. Tegenover een mooie inrijpoort, die het jaartal 1762 draagt, ligt een uit twee blokken bestaande woning met twee verdiepingen, terwijl de stallen zich in de zijvleugels onder de hooizolders bevinden. Het geheel wordt aangevuld door de schuren, een waterput en een zwijnenstal. Het was een defensieve hoeve, die zo goed als geen opening naar buiten bezat. Tijdens veldslagen zoals die van Ramillies, in 1706, zochten de pachters er toevlucht met hun vee …

“In die tijd deed men alles op de hoeve en dus brouwde men er ook al bier”,vertelt Alexandre Dumont de Chassart. “Laten we wel wezen: dat moest gebeuren in een grote ketel waarin men al dan niet gemalen graan aan de kook bracht. Eens die saus in een vat was overgegoten, begon ze te gisten. Het was tweemaal veiliger dat mengsel te drinken, dan water. Aangezien het brouwsel verhit was geweest, waren sommige kiemen dood, dan begon de gisting en daarna ontstond de zurigheid. Er werd ook bier gemaakt voor de seizoenarbeiders.”

Van machines naar hop
Alexandre werd op 24 augustus 1969 geboren in Elsene. Hij liep school in Bosvoorde en ging daarna voor burgerlijk ingenieur mechanica studeren aan de UCL, waar hij in 1993 zijn diploma behaalde. “Het was crisis, zoals altijd in België (lacht). Ik zocht mijn toevlucht in wat waarschijnlijk de beste bank was, namelijk de Generale. Daar bleef ik 7 jaar en ging toen even naar Euronext. Nu werk ik al 18 jaar voor de Amerikanen op het gebied van hop en van import-export.”

Het was in 2004 dat de jongeman besloot de Féculerie-hoeve te kopen en zich daar te vestigen. Alles was er nog zoals in de 19e eeuw, met de aanwezigheid van asbest en een betonnen vloer. Alexandre besloot alles te renoveren, maar wel de charme van de plaats te vrijwaren door, naast de nodige moderne elementen, de buitenstructuur te behouden. In de zomer van 2007 begint deze hop-enthousiast, samen met een studiegenoot van de universiteit, aan zijn brouwerijproject.

Voor 99% plaatselijke ingrediënten
Vandaag doet de eigenaar op zijn eentje voort en ontwikkelt hij andere ideeën. Sinds 2016 heeft hij een nieuwe dimensie gegeven aan zijn activiteiten. “Lekker bier maken, is één ding, maar je moet er iets aan toevoegen. Ik probeer met korte ketens te werken. De gerst komt van een hoeve uit Corroy-le-Grand en hij wordt gemout bij Boortmalt, in Gembloers. In feite is 99% van de ingrediënten lokaal. Enkel de hop komt uit de Verenigde Staten, waar hij wordt geproduceerd door de firma waarvoor ik werk.” Inzake energie, leveren zesennegentig zonnepanelen 80% van de elektriciteit. “De brouwerij gaat vooruit, maar niet tegen eender welke prijs: ik probeer er een duurzame component aan te geven. Er zijn twee voltijdse medewerkers en we proberen ook een sociale gedragslijn aan te houden.”

Bieren die de Japanners graag drinken
Naast haar eigen producten, maakt Brouwerij Jandrain-Jandrenouille bieren voor andere professionele partners. Meer bepaald de Uijin en de Uijin Yuzu, die worden verkocht in de Japanse restaurants in Brussel, Amsterdam, Parijs, Londen, Milaan en zelfs in Tokio! “We hebben ook speciale bieren samengesteld voor bars, zoals voor de Citizen Kane in Waver, de Altérez-vous in Louvain-la-Neuve, de Barnabeer in Namen, de Moeder Lambic en de Roy d’Espagne in Brussel. Ik ben tuk op dat soort samenwerkingen omdat ze me via de bar direct in contact brengen met de consumenten. De uitbater wil een bier dat hij nog niet in zijn assortiment heeft en de particulier wil het omdat hij dat bier nergens anders vindt. Het is trouwens altijd een gok: je weet al vlug of iets niet werkt of daarentegen heel goed loopt”.

De brouwerij stelt ook bieren samen voor particulieren, verenigingen, evenementen – kortom voor wie niet kan investeren in duur materiaal. “U kunt hier uw eigen bier op maat komen brouwen, met of zonder recept. De enige beperking is, dat ik, wegens de ‘wilde’ giststoffen, niet werk met zure bieren, aangezien ik daardoor de rest van de brouwerij zou kunnen besmetten!”

Leven in de brouwerij brengen
“Door op die manier te werken, denk ik dat ik mijn ziel niet verlies”, gaat Alexandre Dumont de Chassart voort. “Ik wil altijd een mooi bier maken voor mijn klanten en tonen dat er op dat gebied een oneindig aantal recepten bestaan. Wat me interesseert, is leven in het brouwerijmilieu te brengen en alle smaken te verkennen. Zo val je niet in slaap door altijd dezelfde formules te gebruiken. Dankzij onze ontmoetingen, doen we nieuwe ideeën op. Tegenwoordig produceert de brouwerij 3000 hectoliter per jaar, terwijl we vierenhalf jaar geleden slechts op 180 stonden ... Ik ben een huis in de buurt van de Brusselse Grote Markt aan het restaureren, in de Greepstraat. Dat zal een ‘tap house’ (slijterij, nvdr) worden voor onze brouwerij. In 2020 zullen we ons kunnen vermaken met het creëren van nieuwe conventionele of uit de toon vallende producten en – waarom niet – de bieren van onze klanten in het zonnetje zetten, als dat de moeite waard is. Misschien zullen er andere bars volgen ...”

Brasserie Jandrain-Jandrenouille

Een gamma van 4 bieren
- De IV Saison was het eerste bier dat in 2006 werd uitgebracht. Het is een ongefilterd en niet-gepasteuriseerd blond bier, dat hergist op de fles. Het is samengesteld op basis van vier ingrediënten (water, mout, hop en gist) met vier verschillende hopsoorten. “De IV Saison werd tot het favoriete bier uitgeroepen door het label La Bière des Femmes en gekoppeld aan een rockalbum van de Naamse band ‘The Banging Souls’ voor zijn titel ‘Seeds’ met BJ Scott, de vrouwelijke coach van The Voice Belgique. Wat een eer!”
- De V Sens is een beetje later verschenen. De complexiteit ervan komt tot uitdrukking dankzij de drie verschillende moutsoorten: Caramel, Munich, Pils. Het is een natuurlijk amberkleurig bier met 100% gerstmout, ongefilterd, niet-gepasteuriseerd en hergist op de fles. “Kaasmaker ‘A table’ van Hannuit, wast een van zijn kazen tijdens het rijpingsproces met V Cense.”
- De IV Wheat ontstond juist na de V Sens. Het is een tarwebier, een witte basis, maar zonder specerijen. Dat natuurlijke bier bestaat uit een mengsel van tarwe‑ en gerstmout, is ongefilterd en niet-gepasteuriseerd en hergist op de fles. Het is heel fris in de mond en heeft de aroma’s van de gebruikte hopsoorten.
- De III Gravity, om niet te zeggen de ‘tripel’, ontstond als gevolg van een bestelling vanuit de Verenigde Staten. Het is veel rijker (aan alcohol, aan hop …).

 

Brasserie de Jandrain-Jandrenouille

Rue de la Féculerie 34

B-1350 Jandrain-Jandrenouille

www.brasseriedejandrainjandrenouille.com

de Bobeline

Na drie jaar werken is het ‘place Royale’, dat in het centrum van Spa onderaan de kabelbaan van de Thermen gelegen is, eindelijk gerenoveerd. Op dat plein bevindt zich het vroegere ‘Pavillon des Petits-Jeux’, waarin tegenwoordig een microbrouwerij en een restaurant gevestigd zijn, namelijk de ‘Brasserie des Bobelines’.

 

La Bobeline

Vanaf de 17e eeuw begon de stad Spa te leven van de thermen, die toen werden bezocht door vreemdelingen, aristocraten en burgers, die de bijnaam ‘les Bobelins’ kregen en die er ijzerhoudend bronwater kwamen drinken, dat in die tijd werd aanbevolen tegen ziekten zoals bloedarmoede. Victor Hugo, Offenbach, Montaigne, Joseph II, Willem II, tsaar Peter de Grote en nog vele anderen verbleven toen in dat kuuroord waar het, zo zei men, “verboden was zich te vervelen”, aangezien ontspanning ook deel uitmaakte van het doktersvoorschrift.

De eerste Europese casino’s, La Redoute en de Waux-Hall, die hun deuren respectievelijk openden in 1763 en 1770, kenden een twintig jaar durende bloeitijd. Na een neergaande fase als gevolg van de Luikse revolutie en meer bepaald van het verbod op gokspelen, werden de activiteiten van het kuuroord hervat dankzij een uitgebreid programma dat werd gesteund door koning Leopold II.

Er werden nieuwe gebouwen opgetrokken, zoals de overdekte Leopold II-galerij in het ‘parc de Sept-Heures’. Die 130 meter lange galerij had aan haar uiteinden twee paviljoenen, een vierkant dat was genoemd naar koningin Marie-Henriette, de gemalin van de koning, en een ovaal ‘Petits Jeux’-paviljoen, waaraan we nu aandacht besteden en waar men ‘gematigde’ kansspelen beoefende, namelijk als ongevaarlijk bekend staande spelen zoals biljart, backgammon, dammen, schaken enz.

In de jaren 1930 tot ’50 was het paviljoen een soort lunapark en kreeg het verschillende bestemmingen, tot het de zetel van de Toeristische Dienst van Spa werd. Het in 1982 beschermde gebouw werd voor veel geld gerestaureerd door de Stad en het Waals Gewest, maar het bleef leegstaan vanaf 2012. De Stad schreef toen een projectenwedstrijd uit om dat prachtige gebouw weer tot leven te brengen.

Na enkele wederwaardigheden werd de wedstrijd gewonnen door Didier Dumalin en zijn vennoot Carole Menga, en zo opende de ‘Brasserie des Bobelines’ haar deuren in juni jongstleden. “Dat project is nauw verbonden met mijn leven”, legt eerstgenoemde uit. “Ik ben van Luik en mijn ouders namen van 1962 tot 1992 vakantie op enkele kilometers van Spa. In die stad leerde ik lopen en fietsen, ik verloor er mijn hart aan en woon er al sinds 1993.”

Het bier van Spa sinds 1991
Het was de ontdekking van ‘La Vielsalm’ in een Luikse winkel voor speciaalbieren, die Didier Dumalin op het idee bracht een bier voor Spa te maken. Aangezien hij in de sector van het personenvervoer werkte en niet beschikte over de nodige installaties om zijn plan ten uitvoer te brengen, liet hij zijn ‘Bobeline’ brouwen in Melle, bij Gent, door de brouwerij Huyghe, die beroemd is voor haar ‘Delirium Tremens’.

Het begin was moeilijk maar het bier werd tamelijk goed geëxporteerd. In 2006 kwam een bruin bier het merk versterken en de verkoop schoot omhoog. In 2017 komt de bvba ‘Bobeline & Cie’ met het plan om een microbrouwerij-restaurant op te richten. Het was de bedoeling om de ‘Bobeline’ eindelijk in het Paviljoen in Spa te brouwen en het publiek aldus direct kennis te laten maken met het brouwerswerk. Bovendien wilde men evenementen organiseren en een restaurant openen.

Voor de goede uitvoering van het plan wordt ‘Bobeline & Cie’ een naamloze vennootschap met nieuwe partners: Alain Felgenhauer en de firma Expendo, die gespecialiseerd is in het begeleiden van bedrijfsleiders van KMO’s en ZKO’s, en ook Noshaq (ex-Meusinvest) als financiële partner en Belfius voor het financieren van het productiematerieel.

Voor het beheer van de microbrouwerij zorgt Bruno De Ghorain, meester-brouwer van de ‘Brasserie La Binchoise’ (zie WAW nr. 45, zomer 2019), die twee jaar lang de operationele partner zal zijn. Hij zal de eerste brouwsels maken en de eerste brouwer opleiden, die in 2020 in Spa zal worden aangeworven. De vroegere recepten van de eerste drie bieren werden door ‘La Binchoise’ aangepast en het gamma wordt geleidelijk uitgebreid. De microbrouwerij heeft een capaciteit van 2000 hectoliter per jaar en zeven brouwsels van 10 hl werden al ter plaatse gemaakt en verkocht.

 

La Bobeline

Aan tafel
Wat de gastronomie betreft, is de ‘Bobelin’ een halfverhitte hoevekaas van ruwe koemelk, die geaffineerd wordt met de ‘Bobeline Black’ en aangeboden in de vorm van kaaswielen van 8 tot 12 kg. Voor bij het aperitief, tijdens de maaltijd, als fondue of vóór het dessert. In het restaurant, dat eind september werd ingewijd, worden er een tiental biergerechten uitgewerkt met verschillende ‘Bobelines’. De door traiteur Les Cours (Joël Rademaker) beheerde zaal telt 70 plaatsen en kent een zeer goede start. In het hoogseizoen en voor evenementen komen er zelfs jobstudenten helpen.

“Ik ben eigenlijk niet verrast door het succes, want de inwoners van Spa en de toeristen koesterden hoge verwachtingen”, zegt Didier Dumalin met genoegen. “De ligging is uitstekend en het terras baadt het grootste deel van de dag in de zon. We organiseren ook verscheidene evenementen (toneel, concerten ...) en ontvangen groepen voor seminars met 100 zitplaatsen op de verdieping.” Op termijn wil de promotor 8 of 9 banen creëren. Dat zal vlug gebeuren!

La Bobeline

Het Bobeline-gamma
De Bobeline Triple is het allereerste bier van Didier Dumalin. Het is gemaakt met blonde gerstemout en biedt mooie fruitige toetsen en een lichte bitterheid. Het alcoholgehalte bedraagt 5,5° en het laat zich heel vlot drinken. De Bobeline Black, een lichte en lekker gekruide stout, is een nieuwe versie van het donkere bier dat in 2006 uitkwam. Dit bier op basis van gebrande mout is van hoge gisting, het hergist op de fles en heeft licht gekaramelliseerde smaken met een snuifje cacao en drop. Het bevat 8% alcohol.
Sinds 2009 is er een derde bier in de handel, namelijk een witbier op basis van tarwe en van een mengsel van natuurlijk aardbeiensap en aroma. De zeer lichte en weinig gesuikerde Bobeline Fraise heeft 3,6° alcohol en is een perfect aperitief. De Bobeline Ambrée (7°), ten slotte, is een van de door Bruno De Ghorain ingevoerde nieuwigheden. Het bier wordt gebrouwen op basis van gekookte gerstemout en ruwe hop. Het is meer gekruid dan de andere bieren, met de frisheid van moutbiscuit en toetsen van drop en steranijs.
Die bieren zijn momenteel verkrijgbaar in vaten voor cafés en restaurants, en in flesjes van 33cl die zowat overal in België te vinden zijn, maar ook in Taiwan, China en Japan. Binnenkort zullen er flessen van 75 cl in de rekken van de supermarkten verschijnen.

 

La Brasserie des Bobelines

Place Royale

B-4900 Spa

+32 (0) 87 70 88 37 ou +32 (0) 479 33 13 00

www.bobeline.be

Your opinion counts