Benuts, dat gespecialiseerd is in speciale effecten en motion design, krijgt een stevige reputatie in de sector.

Op enkele zeldzame uitzonderingen na zijn speciale effecten altijd een wezenlijk onderdeel geweest van de filmindustrie. Voor het werk buiten de set worden talenten en middelen aangetrokken om een film te verrijken en te vervolmaken, of het nu gaat om de klassiekers van George Méliès of de nieuwste Star Wars. Sinds een jaar of twintig en de opkomst van digitale technologieën wordt een audiovisueel project nog maar zelden uitgevoerd zonder visuele effecten, zelfs wanneer het budget beperkt is.

Van een vliegend tapijt tot de daken van Parijs

Benuts, dat in Terhulpen is gevestigd, heeft in nauwelijks vijf jaar tijd een stevige reputatie opgebouwd op dit gebied. In de bedrijfsruimtes, waar een leger van grafisch ontwerpers, 3D animators en motion design-specialisten rondloopt, worden verschillende elementen bewerkt, uitgewist en toegevoegd om de opnames en scènes van films en tv-series echter dan echt te maken. “Het beste visuele effect is tenslotte het effect dat je niet ziet”, waarschuwt directeur Michel Denis meteen al. “Het lastige – en tegelijkertijd mooie – van ons vak is dat we een weergave willen bereiken die voldoende realistisch is, maar die in de ogen van de toeschouwer onzichtbaar wordt.” Wat is er immers beter dan een historische film in een natuurlijke omgeving opnemen? Maar hoewel dit soort locaties betrekkelijk eenvoudig te vinden is in bijvoorbeeld Europa, zijn er nog maar weinig die hetzelfde zijn gebleven als tientallen jaren geleden (of nog langer). “Bij dat soort projecten bestaat een groot deel van ons werk uit het weggummen en uitwissen van allerlei anachronismen, die het overrompelende effect van de film teniet zouden doen. We moeten dus de antennes op de daken, de dakramen en de zonnepanelen uit elke opname verwijderen. Kortom, alle elementen die de aandacht van de toeschouwer kunnen trekken en hem uit de filmillusie kunnen halen.” Dat lijkt misschien saai monnikenwerk, maar heeft als voordeel dat het veel goedkoper en praktischer is dan een directe ingreep in het eigenlijke decor. “We kunnen ons bemoeien met tal van parameters, zoals het corrigeren van decorelementen, het creëren van voorwerpen, het laten aansluiten van voorwerpen in een scène en het invoegen van acteurs tegen een groene achtergrond. Dat wordt bijvoorbeeld veel gedaan bij opnames in een auto. We kunnen ook een voorwerp waarmee een acteur interageert, van a tot z animeren.” In Les Nouvelles Aventures d’Aladin heeft het team van Michel Denis zich onder andere ingespannen om het vliegende tapijt volledig te animeren.

En als de film toevallig toch in de studio wordt opgenomen, kan Benuts zonder probleem het decor uitbreiden om de actie aan de kunstmatige omgeving te laten ‘ontsnappen’. “We hebben onlangs meegewerkt aan een film waarbij het verhaal zich grotendeels afspeelde op de daken van Parijs. Gezien de technische en logistieke bijkomstigheden was het veel vanzelfsprekender voor de filmploeg om de scènes in de studio op te nemen, met decors die door een gespecialiseerd team waren gemaakt. Als de opnames eenmaal zijn ingeblikt, gaan wij aan de slag om ze volgens de wensen van de regisseur samen te voegen met echte filmbeelden van de stad.” Het team van Benuts moest dus de karakteristieke daken en architectuur van Parijs reconstrueren om het verhaal geloofwaardig en realistisch te maken. Bij een ander project spande het Waalse bedrijf zich in om voor een grotere menigte te zorgen. “Om een volle zaal te filmen, heb je maar een stuk of tien figuranten nodig. Die zet je op verschillende plekken neer, waarna je ze vermenigvuldigt om de indruk te geven dat de zaal bomvol is.” Simpel en doeltreffend!

Permanente dialoog

De visuele effecten kunnen alleen op deze manier verzorgd worden als de opnameteams perfect op elkaar zijn afgestemd. “Een klus van deze omvang is uiteraard niet mogelijk zonder volledige samenwerking tussen ons en de diverse teams ter plaatse. Hoewel wij hoofdzakelijk na afloop van het scheppingsproces aan de slag gaan, wanneer de montage bijna rond is, zijn we vanaf de eerste opnamedagen betrokken bij de organisatie.” De rol van Benuts bestaat vooral uit het begeleiden en aan de regisseur uitleggen wat de mogelijkheden zijn van speciale effecten zonder zijn artistieke vrijheid te beperken. “We proberen zo soepel en losjes mogelijk om te gaan met de gegevenheden, zodat we de filmploeg niet in zijn bewegingsruimte belemmeren, of het nu gaat om de camerabeweging, de superpositie van elementen of de weergave.”

Zoals vaak in dit soort sectoren worden de grenzen niet gesteld door de machine maar door de mens. In dit geval hebben we het dan over budgetbeperkingen. “Zoals vaak is alles een kwestie van kosten. Een deel van ons werk bestaat dan ook uit het maken van een nauwkeurige raming van wat we binnen een voor de productie aanvaardbaar prijsbereik kunnen realiseren. Hoewel de sector het dankzij de tax shelter en verschillende institutionele partners betrekkelijk goed doet, kan de Frans-Belgische filmwereld op deze gebieden niet echt concurreren met het Engelse of Amerikaanse geweld.” Je moet dus de juiste formule kunnen bieden. De kracht van Benuts ligt in zijn flexibiliteit, waardoor het bedrijf meerdere grote projecten kan leiden in samenwerking met tal van freelance grafisch ontwerpers, die het team komen versterken wanneer daar behoefte aan is. “Bij bepaalde films zetten we misschien wel 30 grafisch ontwerpers in, maar bij andere films zijn het er minder. Deze flexibiliteit stelt ons in staat om ons zonder dwang aan de eisen van de regie aan te passen.” In 2015 hebben bijna vijftien films op deze manier gebruikgemaakt van de gouden handjes van Benuts. En hoewel film en tv goed zijn voor 95 % van zijn activiteiten, kan het bedrijf door een klein maar zeer opvallend uitstapje naar de muziekwereld nu een veel groter publiek bereiken. “Onze samenwerking met Stromae is echt bijzonder en inspirerend”, glimlacht Michel Denis. “In het begin hoefden we alleen een clip te maken, maar vanwege het succes werd ons daarna gevraagd om alle visuele effecten voor zijn tournee Racine Carrée te verzorgen.” Door deze prestatie kon de Belgische zanger een overwinning behalen voor de muziek met de beste show! “Vervolgens hebben we de volledige productie gedaan van een andere clip, Quand c’est, die binnen drie dagen meer dan zes miljoen keer werd bekeken!” Een klein uitstapje dus, maar wel met grote gevolgen, dat Benuts misschien op ideeën kan brengen voor toekomstige projecten.

www.benuts.be

DE TAX SHELTER, EEN ONMISBAAR HULPMIDDEL

Alle professionals uit de Belgische filmwereld weten van het bestaan ervan. Sinds de invoering in 2004 is deze fiscale stimulans rechtstreeks ten goede gekomen aan de sector als geheel. Net als andere bedrijven kon Benuts de kans aangrijpen om zijn activiteiten te ontwikkelen en de Belgische filmindustrie mee op de kaart te zetten. In de praktijk komt elk bedrijf dat in de productie van audiovisuele werken investeert, in aanmerking voor een fiscale vrijstelling van 150 % van het geinvesteerde bedrag. Een buitenkansje voor veel investeerders, die vorig jaar zo bijna € 200 miljoen in de sector hebben geinjecteerd! Deze financiele bijdrage is onmisbaar voor de gezondheid van de Belgische filmwereld, maar is uiteraard wel gebonden aan een aantal voorwaarden:

1. het productiebedrijf moet in Belgie zijn gevestigd of er een filiaal hebben;

2. de investeerder moet in Belgie wonen of er een filiaal hebben;

3. het totale investeringsbedrag mag niet hoger zijn dan 50 % van de totale productiebegroting;

4. het audiovisuele werk moet erkend zijn door de bevoegde diensten (te weten de verschillende gemeenschappen van Belgie);

5. het productiebedrijf moet minstens 150 % van de investeringen voor de productierechten op het audiovisuele werk binnen 18 maanden in Belgie uitgeven.