De toekomstige Stedelijke Manufactuur (SM) (of Manufacture Urbaine [MU]) zal tegelijkertijd microbrouwerij, bakkerij, bar, restaurant en tentoon-stellings‑ en concertruimte, ontmoetings- en leefruimte zijn. Midden in het centrum van Charleroi zal ze, op het moment van de derde industriële revolutie, de basis leggen voor een groene economie. De in opbouw zijnde SM zal haar deuren openen in februari 2017.

Is de Stedelijke Manufactuur een drieledig concept?

Sébastien Biset, bestuurder van de SM – In zekere zin wel. Momenteel worden er inderdaad drie gebouwen in gebruik genomen. Uiteindelijk zullen ze alle drie deel uitmaken van hetzelfde project. Het Atelier van de SM is het hoofdgebouw, namelijk enerzijds een “voedsel”-productieruimte – een microbrouwerij zal er bier brouwen, een bakkerij brood bakken en wij zullen er koffie branden – en anderzijds een consumptieruimte. Niet enkel voor het (in de vorm van snacks) consumeren van de ter plaatse gemaakte etenswaren, maar ook van uiteenlopende culturele producten. Het Atelier zal een open ruimte zijn voor concerten, conferenties, debatten, workshops en ontmoetingen. Een culturele ruimte in een zeer ruime zin.

Charleroi gaat dus ruiken naar hop, vers gebakken brood en gemalen koffie? De nieuwe geuren van de derde industriële revolutie...

SB – Zeer juist, aangezien het Atelier van de SM zich in een oude manufactuur (drukkerij) in het stadcentrum zal bevinden, aan de Rue du Brabant, die bij alle inwoners van Charleroi goed bekend is, doordat ze vroeger plaats bood aan de verzamelingen van de Mediatheek, vóór die naar het Museum voor Schone Kunsten verhuisde. De geschiedenis van het gebouw is interessant, net zoals de architectuur ervan. Het gebouw heeft drie verdiepingen die met elkaar in verbinding staan rond een atrium, wat aan onze opvatting van het project beantwoordt.

©Iwert Timmermans

En wat is die opvatting?

SB – Het Atelier van de SM zal niet enkel een consumptieruimte zijn. De initiatiefnemers van het project willen dat de SM in alle opzichten openstaat voor een ethische dimensie. Economisch beschouwd, willen we ons toeleggen op micro-economie en lokale productie – met andere woorden: het “van-consument-naar-verbruiker”-concept. We zullen onze producten ook niet buiten "Charleroi en omstreken" verdelen. En die eventuele verdeling zal met een elektrisch voertuig gebeuren. De SM zal dus produceren voor de streek van Charleroi. Dat is een manier om de CO₂-uitstoot van de producten in de hand te houden, aangezien we allemaal weten dat de distributielogistiek die uitstoot doet toenemen. De SM wil bovendien een prototype zijn dat ook in andere steden kan worden uitgebouwd.

Wie financiert dat project?

SB – De initiatiefnemers van het project komen uit de industrie, meer bepaald uit de productie en de verkoop van productie‑ en verpakkingsmachines voor dranken (we hebben het hier over de constellatie Krones, Kosme, SPS, IBBH). Die drie investeerders (van wie één, Jurgen Dewijn, afkomstig is uit Charleroi, wat de vestigingsplaats verklaart) zijn vertrouwd met de brouwerijwereld en het installeren van brouwzalen en ze wilden, liefst vandaag, iets verwezenlijken in deze stad. Micro-economie is in de mode. Ze vinden dus dat ze zich moeten aanpassen aan die vorm van uitwisseling en verkeer, aan die nieuwe marktconfiguratie. Volgens sommigen bevinden we ons door de ontwikkeling van de nieuwe informatie‑ en communicatietechnologieën in een nieuwe industriële en economische revolutie, met een trend ten voordele van zijdelingse macht (de overgang van hiërarchische of verticale macht naar horizontale, gedecentraliseerde en gedemythologiseerde macht). Aangezien de financiering vanuit het bedrijfsleven gebeurt, krijgt het project volledige vrijheid, ook al werken we nauw samen met de operatoren van de Stad Charleroi (onder meer met Charleroi Bouwmeester en met de culturele wereld), omdat we willen handelen in de geest van de stad. We wensen een band te creëren, bruggen te slaan en de synergieën te versterken.

En wat zal uw rol zijn?

SB – Ik werd door de initiatiefnemers van het project benaderd omdat ik niet de kijk van een industrieel heb. Ik ben doctor in de kunstgeschiedenis, kunstprofessor en cultureel programmamaker. Ik heb overigens belangstelling voor zythologie (of bierwetenschap). Mijn aanpak is geschiedkundig, ethisch (in de oorspronkelijke betekenis van “gewoonten” en “zeden”) en haast sociaalantropologisch. Ik moet zorgen voor de samenhang van het hele project en voor het imago ervan (visuele communicatie, activiteiten, culturele programmatie enz.). De ontmoeting tussen de culturele wereld en het bedrijfsleven lijkt me heel interessant. We kunnen veel doen, want gesubsidieerde cultuur wordt alsmaar problematischer wegens de ineenstorting van de overheidsfinanciën. Er zijn meer en meer hefbomen nodig om cultuur te doen vooruitgaan en volgens mij is dit er één van. We kunnen dus spreken van cultureel en creatief ondernemerschap, dat wil samenleven en ‑werken met de verenigingsdynamiek die de cultuur van de stad maakt. U dient te begrijpen dat hier niets “institutioneels” aan is.

Welke zijn de andere twee gebouwen die deel uitmaken van het project?

SB – Het tweede gebouw ligt op amper 500 m van het eerste. Het is de vroegere vestiging van Randstad, aan de Place Buisset – als u het station verlaat en de Samber oversteekt, komt u op dat plein, waar binnenkort overwegend horecazaken zullen gevestigd zijn. Daar gaan we een restaurant openen, namelijk La Table de la Manufacture Urbaine, die zal worden uitgebaat door chef Thierry Robinski (ex-Taverne Prince Baudouin). U zult daar de producten van de SM kunnen consumeren, alsook lokale en streekproducten. We blijven dezelfde logica volgen door plaatselijke kwaliteitsproducten te promoten.

Het derde gebouw bevindt zich tussen de andere twee, op de Quai N° 11, langs de Samber. Dat zal binnenkort het hoofdkantoor van de SM worden, maar ook een plaats waar we mogelijke partners zullen ontvangen. We zullen daar ons “laboratorium” vestigen, waar we recepten zullen uitproberen met onze medewerkers, want we gaan bier brouwen (beperkte hoeveelheden, voor een of andere gelegenheid) voor de culturele operatoren zelf en in de geest van de SM (wij willen de logica van “bier tegen maakloon” en “etiketbier” vermijden, omdat die voor veel mensen authenticiteit missen). De eerste twee bieren van de SM, die door onze Meester-Brouwer Jonathan Blondiau werden ontwikkeld, zullen trouwens aanstaande 28 en 29 oktober op het “Festival Asphalte” worden voorgesteld.

Bio express VAN Sébastien Biset

Sébastien Biset is doctor in de kunstgeschiedenis en zythosoof. In dien hoofde denkt hij na over zythologie als bierwetenschap en stelt hij vragen bij de begrippen omtrent dronkenschap. Als gecertificeerd Meester-Bierschenker ligt hij aan de basis van verscheidene voorlopige “situatie”-bars en brouwt hij zijn eigen bier. Zijn werken over kunst en zijn parcours op het gebied van wijsbegeerte, geschiedenis en letteren, werden aangevuld met een horecaopleiding en met ervaring in culturele programmatie en bemiddeling. Hij stichtte het Instituut voor Zythosofie, dat “Le Cloître” heet. Zijn betrokkenheid bij het project van de Stedelijke Manufactuur is de voortzetting van een persoonlijke culturele ontwikkeling.