Waw magazine

Waw magazine

Menu
© CHR - CitaGo

E-gezondheid plaatst patiënten centraal - Toepassingen

  • Dossier
Wallonie

Door Christian Sonon et Charline Cauchie

Deze kleine rondleiding in onze knowhow beginnen we met twee  projecten die onlangs werden bekroond, namelijk Citago en Andaman7. Het Citago-platform ontving in oktober jongstleden de Innovatieprijs Digitale Patiënt 2016, terwijl de Andaman7-toepassing in juni werd bekroond met de Prijs voor het “Beste Mobile Health-product”.


CitaGo, de migrainejager

Met het bekronen van Citago heeft het wetenschappelijk comité dat de prijs toekende, niet enkel rekening gehouden met het innoverende karakter ervan voor de sector van de gezondheidzorg, maar ook met het concept, de prestaties, de langetermijnvisie en het beheer van de planning en de kosten ervan. Dat is ook niet verrassend, wanneer men weet dat het platform voor mobiele toepassingen past in het strategisch “Move n’TIC”-plan 2014-2019, dat wordt geleid door Benoît Degotte, directeur van de pool voor aankoop, financiën en informatiesystemen van het Centre Hospitalier Régional (CHR) van Luik, die er graag een “smart hospital” in een smart city, zou willen van maken, dat wil zeggen een verbonden ziekenhuis in een intelligente stad.

Het is inderdaad in het kader van dat plan dat we Citago hebben ontwikkeld in samenwerking met onze infrastructuurleveranciers, de NRB-groep en zijn dochteronderneming Xperthis (zie WAW nr. 22)”, verklaart Henri Bostem, hoofd van het medisch, verzorgings- en farmaceutisch  informatiesysteem van het Citadelziekenhuis. “Enerzijds is het een inkomdeur die, met behulp van een smartphone, communicatie mogelijk maakt tussen de patiënt en ons computersysteem. Dat portaal werd uitgeprobeerd voor een eerste verzorgingstype, namelijk migrainebehandeling. De toepassing is gekoppeld aan een elektronische armband die een reeks biologische gegevens registreert (polsslag, temperatuur, motorische activiteit enz.) en die de patiënt in staat stelt om zijn crisissen, triggerfactoren en behandelingen van aantekeningen te voorzien. Die gegevens worden automatisch opgenomen in zijn elektronisch medisch dossier. Daardoor kan hij niet alleen de evolutie van zijn ziekte beter volgen, maar ook profiteren van therapeutische teleadviezen van de neuroloog die hem van nabij volgt.

Dat is een belangrijke troef, omdat de in hoofdpijn gespecialiseerde centra wegens het grote aantal zieken – 25 % van de Belgische bevolking lijdt aan migraine – overstelpt zijn en er steeds meer tijd ligt tussen controleraadplegingen. Bovendien zouden de opvolging door telegeneeskunde en de verbetering van de therapeutische doelmatigheid moeten bijdragen tot het verminderen van de maatschappelijke kosten van die dure ziekte, die in België vandaag op € 726.000.000 per jaar worden geraamd. “Na migraine zal het CHR de toepassing proberen aan te passen voor het opvolgen van diabetes en voor ambulante psychiatrisch begeleiding”, kondigt dokter Bostem aan. “Maar Citago bevindt zich nog maar in het prototypestadium, dat wil zeggen in het onderzoek van de haalbaarheid van het concept. Dit laatste verkeert in een gevorderd stadium, maar vooraleer het systeem in de handen van de patiënt kan worden gegeven, moeten we kunnen garanderen dat dit platform veilig is. Op termijn zal het verbonden worden met medische hubs zoals het Waalse Gezondheidsnetwerk (RSW).

Het onderzoek van het portaal moet drie krachtlijnen volgen: het informeren en opvoeden van de patiënt, de opvolging van deze laatste en de integratie in alle verbonden voorwerpen en medische toestellen die ter beschikking staan (glucosemeters, insulinepompen enz.) “De fabrikanten moeten openstaan voor mobiele standaarden”, benadrukt Henri Bostem.

Andaman7, de gegevensverzamelaar

Aan de vooravond van de amputatie van mijn zoon had de arts die de operatie moest voorbereiden geen toegang tot zijn dossier en vroeg hij aan Pierre of het laatste bloedstaal goed was. Voor zo'n operatie lijkt het me een beetje zwak dat dergelijke vraag aan een kind van 10 jaar moest worden gesteld!” Om te beseffen dat er soms zaken zijn die vierkant draaien, is niets zo goed als wat men zelf meemaakt. Het is nog treffender wanneer dat in een ziekenhuisomgeving gebeurt en de gezondheid – en soms het leven – van een patiënt op het spel staat. “Hoe is het in de 21ste eeuw mogelijk dat een arts geen toegang heeft tot het medisch dossier van een patiënt, dat uit een ander ziekenhuis of laboratorium komt?”, vroeg Vincent Keunen zich af. Als informaticus (hij is de stichter van Manex, een onderneming die computerdiensten levert) en heeft bovendien veel ervaring met medische berichtgeving (meXi en Medibridge) voelde deze Luikenaar zich aangesproken en ongetwijfeld ook een beetje... verantwoordelijk. Als ondernemer ging hij in alle geval een nieuwe uitdaging aan: zijn kennis van de nieuwe technologieën gebruiken voor het ontwerp van een product dat een einde zou maken aan de administratieve opstopping die een goed verkeer van medische informatie verhinderde.

Als resultaat van verscheidene jaren onderzoek en als enige product van de start-up A7 Software die Vincent Keunen eind 2014 stichtte, is Andaman7 de mobiele en op smartphones en tablets downloadbare toepassing waarmee gegevens kunnen worden ingezien en meege deeld zonder het medisch geheim te schenden. “Met die software kan een patiënt op eender welke plaats zijn medische gegevens registreren en beheren, zoals zijn gewicht, bloedsuikerspiegel , vaccins, allergieën, medicatie enz. Dat geldt ook voor de gegevens over zijn kinderen, die hij via zijn smartphone kan bijwerken en met zijn partner delen.

Dankzij Adaman7 kunnen de patiënten van het CHU van Luik heel hun medisch dossier inkijken. De informatie kan ook worden doorgestuurd naar de artsen, verpleegkundigen, kinesisten en andere zorgverstrekkers, die de evolutie van de gezondheid van de patiënt kunnen volgen en er elkaar kunnen over informeren. “Natuurlijk zal het CHU de kraan pas openzetten wanneer de patiënten geïdentificeerd zijn”, preciseert Vincent Keunen, die de beveiligde kant van de app benadrukt. “Er wordt geen enkel gegeven opgeslagen in de cloud en de toepassing gebruikt een tijdelijke server die zorgt voor het doorgeven van de informatie. En wij hebben hetzelfde versleutelingsniveau als de banksector.

De toepassing past dus in de digitale strategie van Wallonië. Zou ze andere medische communicatietools in de schaduw kunnen stellen, zoals degene die de overheidssector aan het invoeren is? “Helemaal niet”, verzekert Vincent Keunen. “Wij bieden een mobiele oplossing aan. Artsen zullen altijd hun computer op hun werkplek moeten raadplegen. Beide producten zijn complementair. We zijn trouwens in gesprek met het Waals Gezondheidsnetwerk om een interface voor onze toepassing te vinden.

De volgende stap voor Andaman7 is aansluiting vinden met het Waals Gezondheidsnetwerk en met de andere ziekenhuizen. De toepassing – die wegens haar sociale functie gratis is – blijft tegelijk evolueren. Versie 1.8 ervan is verkrijgbaar in 20 talen en staat op het punt de Amerikaanse markt te veroveren.


 

ERNSTIGE SPELLETJES TEN DIENSTE VAN DE GEZONDHEID

Te midden van de massa mobiele toepassingen die een plaats trachten te verwerven op de gezondheids- en welzijnsmarkt, hebben de serious games zich doen gelden door de ludieke kaart te trekken. Hieronder twee voorbeelden, voor de jongsten en de oudsten.

 

VR4Smile doet kinderen glimlachen

VR4Smile is een ludieke app voor tablets, waarover de eerste klinische studies onthullen dat hij de pijn kan verlichten, die bij medische ingrepen op jonge kinderen wordt gevoeld. De app werd gemaakt in Rixensart, bij Belle Productions, een firma die gespecialiseerd is in videospelletjes en serious games, maar de uitvinder ervan is Jérôme Laurent, een in pijn gespecialiseerde verpleger.

Op de anesthesiedienst van de kliniek Sint-Anna Sint-Remi (CHIREC) in Anderlecht heeft deze verpleger leren werken aan pijn en kwam hij op het idee van die speels-medische app die het kinderbrein in beslag neemt en daardoor pijn en angst naar de achtergrond drukt. Maar VR4Smile, dat in partnerschap werd ontwikkeld met de Brusselse firma Semsitivity en met gezondheidsprofessionals, doet meer dan kinderen verstrooien. 

Dankzij het programma kunnen ze pijn ook anders interpreteren. Aan een kind dat via zijn webcam in verbinding staat met de omgeving en de mensen die het omringen (de verpleegkundige, de arts, de anesthesist, de ouders enz.), wordt gevraagd positieve virtuele voorwerpen in zijn wereld te brengen, zodat het zich wat het overkomt, kan toeeigenen. Met zijn tablet in de hand kan het bijvoorbeeld zijn voeten of andere plaatsen besproeien om de pijn te verminderen. Dat is een vorm van hypnotische suggestie. Het kind neemt op die manier zelf deel aan zijn eigen verzorging.

Top Memo, een geheugensteun

Top Memo is een ludieke toepassing voor hersentraining die werd ontworpen door Ludovic Mahieu, een jonge inwoner van Erquelinnes die beheerswetenschappen en personeelsbeheer studeerde, en door zijn schoonvader, dokter Serge Vassart, een omnipracticus. De app biedt een reeks modules aan, die een beroep doen op het geheugen en de concentratie. De gebruiker is bijvoorbeeld zaakvoerder van een sandwichbar en een van zijn klanten somt de ingrediënten op die hij op zijn broodje zou willen. Die lijst moet hij dan van buiten kunnen noteren. De oefeningen die door neuropsychologen van de Université catholique de Louvain (UCL) werden goedgekeurd, moeten verscheidene keren per week worden herhaald. Aan het einde van de maand wordt er een verslag van de prestaties naar de behandelende arts gestuurd, die dan een eventueel cognitief deficit kan vaststellen. De toepassing is dus een preventietool, maar ook een hulpmiddel om ziektesymptomen te ontdekken en een diagnose te kunnen stellen, zoals gevallen van Alzheimer.

De Top Memo-software die met de hulp van het Microsoft Innovation Center van Bergen werd ontwikkeld en al verscheidene prijzen won, zal in januari 2017 op de markt komen. De vereenvoudigde versie kan gratis worden gedownload, maar de volledige versie zal verkrijgbaar zijn door middel van een maand- (€ 10) of jaarabonnement (€ 60). De jonge firma van  Ludovic Mahieu wordt omkaderd door het Maison de l’Entreprise en is in het innovatiecentrum van de UCLBergen ondergebracht.

Your opinion counts