Waw magazine

Waw magazine

Menu
© DOC Patrick Genard & Asociados

Een goede kelder

  • Dossier

Door Christian Sonon

Thierry Coche uit Wépion is de wetenschapper die de uitdaging aanging om het project van de ‘Cave’ tot een goed einde te brengen. Hij is ervan overtuigd dat als we 9 miljard mensen willen kunnen voeden in 2050, we ons op alternatieve oplossingen moeten richten.

A priori wees niets erop dat Thierry Coche, doctor in de celbiologie aan de universiteit van Namen en hoofdonderzoeker naar therapeutische vaccins bij SmithKline Beecham, zich zou gaan toeleggen op de presentatie van de technologische vooruitgang op gebied van hydroponie en aquaponie in de schoot van het Belgische paviljoen. Niets, behalve dan dat hij twee jaar in de Verenigde Staten heeft gewerkt in het laboratorium van Herbert Boyer, de grondlegger van de genetische engineering, en dat hij wetenschappelijke ervaring en kennis heeft. Dat laatste, gekoppeld aan zijn persoonlijke belangstelling voor de uitdagingen van morgen op gebied van voeding, heeft van hem de ideale partner gemaakt om dit project te coördineren.

‘Dit project interesseerde me des te meer omdat ik me door mijn jeugd in Belgisch-Congo bewust was van het voedselprobleem’, legt hij uit. ‘Mijn vader, afgestudeerd als landbouwingenieur in Gembloux, was destijds een van de beste specialisten ter wereld op gebied van aquacultuur. In Afrika had hij bijzonder veel belangstelling voor de rizi-piscicultuur waarbij in een rijstveld vis en rijst samen worden geteeld. Als je weet dat hij heeft gewerkt voor de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO), die tot doel had de honger uit de wereld te helpen, dan kun je niet anders dan denken dat het lot soms mooie verrassingen voor ons in petto heeft. Bovendien kwam ik op ongelofelijk toevallige wijze in contact met Benoît Gersdorff, verantwoordelijk voor de horeca in het Belgische paviljoen. Ik moet toegeven dat die samen met de architect het pad al grondig had geëffend. Hij zocht een wetenschapper, een dirigent, om van de fase van reflectie over te gaan tot de fase van realisatie. Onze wegen hebben zich op het juiste moment gekruist.’

De hydroponie, liggend en draaiend

Wegen die Thierry Coche ertoe hebben gebracht zich helemaal onder te dompelen in die nieuwe technologieën en met mogelijke partners stappen te zetten om ze aan het publiek te presenteren in de ‘kelder’ van het paviljoen. Zo realiseerde hij zich dat er interessante alternatieven bestaan. ‘Op gebied van entomofagie hebben we het heel eenvoudig moeten houden. Praktische problemen en de wetgeving inzake hygiëne deden ons al snel beseffen dat het ondenkbaar was dat we levende insecten op de site van de expo zouden houden en nog minder dat we ze zouden opeten. Dit eiwitrijke voedsel zal dus aan de hand van 3D-films worden uitgelegd. In de kelder zullen we daarentegen wel degelijk de hydroponie presenteren. Eric Stöcklin, een landbouwingenieur met heel wat ervaring ter zake die deze teeltmethode toepast in Eghezée, is belast met de coördinatie en de goede werking van de installaties. De planten die via deze methode zonder aarde worden geteeld, zullen op twee manieren worden gepresenteerd: liggend en in rijen of hangend in een wiel. In beide gevallen krijgen ze de nodige voedingsstoffen door het water dat via gootjes wordt aangevoerd.’

Wielen uit Canada en aquaria uit Barcelona

Hier zou de scenografie bedacht door ons land wel eens hoge ogen kunnen gooien. De bezoeker die de trap afdaalt en zich in het halfduister van dit vreemde laboratorium waagt, kan niet naast de drie grote lichtgevende wielen kijken, waarvan er drie in het midden van de zaal aan ringvormige aquaria gekoppeld zullen zijn. ‘Die wie-en komen uit Canada, een land dat voorloper is op dit gebied’, vertelt Thierry Coche die zelf ter plaatse is gaan kijken hoe het systeem werkt. ‘Het bedrijf dat ze heeft ontworpen, brengt ze onder de naam ‘Omega Garden’ op de markt, want het gaat wel degelijk om een kleine tuin. Voor een optimaal gebruik van het licht draaien de planten die aan de wand zijn bevestigd rond een led-verlichting. Het systeem kan dus in alle seizoenen worden gebruikt.’

Op die manier gepresenteerd vormen deze wielen met planten een hydroponiesysteem. In combinatie met de aquacultuurtechniek krijgen we aquaponie, een methode die erin bestaat planten te telen in symbiose met het kweken van vis (zie kader). Vandaar de aanwezigheid van drie ringvormige aquaria die in Barcelona werden geproduceerd en waarin zoetwatervissen zoals tilapia’s zullen zwemmen. ‘Aquaponie is een systeem dat zichzelf reguleert, waar alles wordt gebruikt en niets verloren gaat. Het water circuleert in lussen en wordt dus ook niet verspild. Het is echter niet gemakkelijk om die techniek in zo’n beperkte ruimte toe te passen. Daarom hebben we gekozen voor een vereenvoudigde demonstratie. Het belangrijkste is immers niet zozeer een operationele installatie in het laboratorium te presenteren dan wel een boodschap over te brengen.’

Hier zou de scenografie bedacht door ons land wel eens hoge ogen kunnen gooien. De bezoeker die de trap afdaalt en zich in het halfduister van dit vreemde laboratorium waagt, kan niet naast de drie grote lichtgevende wielen kijken, waarvan er drie in het midden van de zaal aan ringvormige aquaria gekoppeld zullen zijn.


Kiezen voor korte circuits

Met hetzelfde didactische doel voor ogen hebben de organisatoren in de kelder twee grote themamuren geinstalleerd. De ene zal betrekking hebben op aquaponie, die rijk is aan eiwitten en vitaminen, de andere op wilde planten in de keuken, een keuken gebaseerd op eetbare planten die in onze omgeving worden aangetroffen. Bij uitstek ecologische oplossingen.

‘De landbouw wordt meer en meer geconfronteerd met problemen van woestijnvorming en waterschaarste, maar ook met vervuiling’, legt Thierry Coche uit. ‘Tegelijk kost het veel geld om voedsel ver weg te gaan halen. Er moet voorrang worden gegeven aan korte circuits en het vertrouwen in de kwaliteit van ons voedsel moet worden hersteld. Stadslandbouw neemt erg weinig plaats in en maakt het mogelijk te eten wat dicht bij huis werd geproduceerd. Meer dan een denkspoor voor de voeding van morgen is het reeds een antwoord op die uitdaging. De methoden die in het Belgische paviljoen worden getoond, zijn daar het bewijs van.’

 

DE WINNENDE COMBINATIE: VISSEN - PLANTEN

Aquaponie werkt dankzij de symbiose tussen vissen, planten en bacteriën. Bij dit procedé dienen de uitwerpselen van de vissen als meststof voor de planten die in ruil hun water zuiveren. De bacteriën zorgen er immers voor dat de ammoniak in de ontlasting van de vissen wordt omgezet in nitraten die door de planten worden opgenomen en dienen als voedingsstoff en. De planten nemen de nitraten via hun wortels op en zuiveren zo het water, dat gereinigd terugvloeit naar de bak van de vissen.

À lire aussi

Your opinion counts